In de begintijd van ONP5 proefde ik een alcoholvrije porter van Braxzz. Ik vond hem niet te hachelen. Te vlak, te moutig. Voor de zekerheid liet ik iemand anders proeven. Die werd er ook niet enthousiast van. Besloten: dit bier komt niet in de shop. Niet veel later vroeg een klant waarom we die porter niet verkochten. Het was volgens hem het lekkerste alcoholvrije bier dat hij ooit had gedronken. Wat ik vlak vond, noemde hij subtiel. En dat stroeve? Dat vond hij juist lekker. We hebben het bier alsnog opgenomen. Een goede les, al vroeg in het bestaan van de shop: onze smaak is niet de maatstaf voor iedereen. Een bier moet iets toevoegen Natuurlijk letten we op kwaliteit. Maar “goed” betekent voor ons niet dat elk bier zo uitgesproken mogelijk moet zijn. Bij een fruitbier willen we het fruit ook echt proeven. Bij een IPA zoeken we naar het mooie hopkarakter. Maar een bier mag ook heel clean en strak zijn. Dan willen we juist die frisse pils- of een mooie moutbalans terugvinden. Er hoeft niet altijd mango, koffie of chocolade in om ons enthousiast te krijgen. We zoeken wel naar iets waardoor we denken: ja, dit voegt wat toe. Dat maakt kleine craftbrouwers voor ons zo interessant. Bij grote brouwerijen speelt een constante smaak een belangrijke rol. Je wilt dat jouw vertrouwde bier hetzelfde smaakt, waar je het ook drinkt. Bij kleinere brouwers zien we vaak meer ruimte om te blijven sleutelen. Een andere hopsoort, een aangepast recept, net een andere balans. Ik zeg weleens: grote brouwerijen werken met recepten, kleine brouwers meer met concepten. Dat is wat kort door de bocht, maar het beschrijft wel een deel van wat wij leuk vinden aan craftbier. Een brouwer kan je met de volgende versie opnieuw verrassen. Proeven doen we samen Als Bas, Fenna en Maxim er zijn, proeven ze mee. We bespreken wat we ruiken en proeven. Soms weet je meteen wat je vindt. Soms kom je daar al pratend achter. Er proeven ook weleens klanten mee die toevallig op dat moment in de shop staan. Dat levert vaak leuke gesprekken op. Zeker als iemand iets heel anders uit een bier haalt dan wij. We proberen daarbij onderscheid te maken tussen een bier dat minder goed gemaakt is en een bier dat gewoon niet onze smaak is. Dat zijn twee verschillende dingen. Die porter van Braxzz herinnert ons daar nog steeds aan. En soms moet je jezelf even overhalen. Staat je hoofd niet naar een sour, neem je toch een slok en word je er onverwacht blij van. Dat zijn mooie momenten. Soms moeten we een gok nemen Het liefst proeven we voordat we inkopen. Alleen lukt dat niet altijd. Als we zelf bieren uit het buitenland halen of laten importeren, kunnen we niet altijd eerst een proefblikje bestellen. Dan bekijken we beoordelingen op Untappd, lezen we ervaringen op social media en proberen we in te schatten of het bier bij onze klanten past. En hoeveel we ervan moeten bestellen. Bij een nieuwe release van een bekende brouwerij zijn er soms zelfs nog geen beoordelingen. Dan moeten we afgaan op eerdere ervaringen en onze eigen inschatting. Dat gaat niet altijd goed. Heel soms valt een bier tegen. Maar het kan ook de andere kant op gaan. Van Omnipollo bestelde ik in het begin steevast te weinig. Die bieren waren niet goedkoop, dus ik kocht voorzichtig in. Vervolgens gingen ze eruit als warme broodjes. Ook de Free Gelato-serie van Funky Fluid was in het begin nauwelijks aan te slepen. Blijkbaar waren onze klanten een stuk minder terughoudend dan ik. En dan is er nog de prijs Een goed bier kan alsnog te duur zijn voor wat het biedt. Daarom kijken we altijd naar de verhouding tussen prijs en kwaliteit. Voor een hoger bedrag willen we ook iets bijzonders terugvinden in het glas. Echt fruit, een mooie kruidigheid, veel hop, koffie, chocolade of iets rokerigs. Of een combinatie waarvan je vooraf denkt: zou dat werken? En waarvan je na de eerste slok weet: ja dus. Maar een betaalbaar, goed gemaakt bier verdient net zo goed een plek. Er komen bij ons iedere week zo’n vijf tot tien nieuwe bieren binnen. Daar zitten vertrouwde smaken tussen, maar ook bieren die buiten onze eigen comfortzone vallen. Gelukkig maar. We zouden het behoorlijk saai vinden als we nooit meer verrast werden. Wat mag je van onze selectie verwachten? We zijn kritisch, blijven nieuwsgierig en zeggen eerlijk wat we van een bier vinden. Of jij het met ons eens bent, bepaal je natuurlijk zelf.

Ik hou van lekker bier. Dat zal je niet verbazen. En ik kan enorm uitkijken naar een goede (alcoholvrije) IPA. Zo eentje waarbij je bij het openen van het blik al ruikt dat de brouwer niet zuinig is geweest met hop. Maar waarom heb je daar soms zo’n zin in? Het gaat om bieren tot 0,5%, dus de alcohol is het niet. Zou die hop er iets mee te maken hebben? Want hop is toch familie van cannabis? Genoeg aanleiding om eens uit te zoeken wat dat plantje eigenlijk doet. Foto: biernet.nl Eerst even: wat is hop? Hop is een klimplant. Voor bier gebruiken brouwers de vrouwelijke bloemen, de hopbellen. Daarin zitten stoffen die zorgen voor bitterheid en aroma. Afhankelijk van de hopsoort ruik en proef je bijvoorbeeld citrus, bloemen, tropisch fruit of iets harsachtigs. Dat verklaart ook waarom twee alcoholvrije IPA’s zo verschillend kunnen smaken. Sommige zijn behoorlijk bitter en bij anderen komt het fruit je tegemoet. De gekozen hop en de manier waarop de brouwer hem gebruikt maken veel verschil. En dat maakt het proeven juist zo leuk. Er zijn zoveel verschillende alcoholvrije IPA’s dat je blijft ontdekken. Familie van cannabis. Echt? Ja. Hop en cannabis behoren allebei tot de hennepfamilie, de Cannabaceae (21 punten woordwaarde). Ze zijn dus botanisch verwant. Dat had best een leuk weetje op een bieretiket kunnen zijn. Ze hebben ook bepaalde geurstoffen gemeen. Dat kan verklaren waarom je bij sommige flink gehopte bieren even aan een andere geur denkt. Vooral bij die harsachtige, wat ‘dank’ genoemde aroma’s. Maar van gewone brouwhop word je niet high. De familieband betekent niet dat hop dezelfde stoffen en werking heeft als cannabis. Je alcoholvrije IPA wordt door een flinke dosis hop dus geen vloeibare joint. En dat ontspannende effect dan? Hop kom je ook tegen buiten de bierwereld. Bijvoorbeeld in kruidenthee en in slaapmiddelen met plantenextracten. Vaak samen met valeriaan. Het wordt traditioneel gebruikt bij lichte spanning en om het inslapen te ondersteunen. Dat klinkt als een prima verklaring voor dat ontspannen gevoel bij een biertje op de bank. Alleen zijn we er daarmee nog niet. Het wetenschappelijke bewijs voor slaapbevorderend effect van hop is beperkt. Bij onderzoek naar een combinatie van hop en valeriaan weet je bovendien niet zomaar welk deel van het effect van de hop komt. Dus dat hop in een slaapmiddel wordt verwerkt, maakt alcoholvrij bier nog geen slaapmiddel. Hoe aantrekkelijk die redenering misschien ook is. Maar is het nou verslavend? Hop staat niet bekend als verslavend. Er is geen bewijs dat normaal gebruik lichamelijke afhankelijkheid veroorzaakt. Daarnaast is langdurig gebruik van hop als los kruidenmiddel maar beperkt onderzocht. Een echte uitspraak dus te makkelijk zijn. Wat wél kan: gewend raken aan je biertje. Aan de smaak, het koude glas, het moment waarop je het opentrekt. Vrijdagmiddag. Klaar met werken. Even zitten. Lekker alcoholvrij bier. Als dat vaak samengaat, kun je al zin krijgen in een bier voordat je de koelkast hebt opengedaan. Daar hoeft de hop geen verslavende werking voor te hebben. En dat je daar de volgende vrijdag weer zin in hebt, maakt hop nog niet verslavend. Iets lekker vinden en lichamelijk afhankelijk zijn, zijn verschillende dingen. Zelf blijf ik vooral nieuwsgierig naar wat brouwers met hop kunnen. Het ene bier is raak, het andere vind ik minder. En soms heb je echt een subliem bier te pakken. Met zo’n bier wil ik vooral weten welke hop erin zit. Dan heb ik bij het volgende blikje weer iets om op te letten.

Pratumplaats 2A, Utrecht (De Meern) MAXIMUSBROUWERIJ.NL (030) 737 00 77 Bij Leidsche Rijn denk je onmiddellijk aan nieuwbouw, aan rijtjeshuizen. Klopt ook. Minder bekend is het gigantische stadspark midden in de wijk, waar van alles te doen is. De nieuwe stadsbewoners treffen elkaar daar graag bij het kampvuur of aan de bar van Maximus, voor een ter plekke gebrouwen bier en uiteraard een mooi alcoholvrij bier. Directeur Ewald Visser begon op zijn vijftiende bij Bert’s Bierhuis met het uitstorten van flesjes. Na een paar jaar als bedrijfsleider bij Kafé België, het oudste speciaalbiercafé van Nederland, ontstond het idee voor een eigen brouwerij. Stichting Bouwloods bood hem en mede-oprichters Arend-Jan van Dieën en Marcel Snater onderdak om een ambachtelijk leerwerkbedrijf te beginnen in een gloednieuw pand, aan de rand van een park dat nog vorm moest krijgen. Twee en een half jaar zijn de mannen bezig met financiën, vergunningen en het vinden van apparatuur. Ze weten een fantastische koperen stoombrouwinstallatie op de kop te tikken bij een Duitse brouwerij. Het kost een jaar bloed, zweet en tranen om ’m op te knappen en alle puzzelstukken weer op hun plaats te laten vallen. Met hulp van familie en vrienden beginnen ze in 2011 met het proeflokaal. Een laatste financiële tegenvaller zorgde ervoor dat de bar bij de opening van houten pallets werd opgebouwd. Dat paste goed bij de informele sfeer. Ook op het ruime terras, waar buurtbewoners en parkbezoekers inmiddels kind aan huis zijn. Maximus organiseert er leuke festivals, een pubquiz en aanschuifmaaltijden aan lange tafels. Brouwen op stoom is uniek voor Nederland. Extra leuk dus om Maximus overdag te bezoeken, zodat je de brouwers aan het werk kunt zien met die schitterende ketels. Het resultaat is een mooie lijn bieren. De acht bieren in hun vaste assortiment omschrijft Ewald als ‘niet-standaard, een tikje spannend’. De Pandora is niet voor niks hun boegbeeld. Ook met weinig alcohol valt er iets te ontdekken: Aurora 030 Blond is een blond bier van hoge gisting met slechts 0,30% alcohol, een knipoog naar Utrecht vanwege het kengetal. De Simcoe- en Mosaic-hop geven het bier een fruitig karakter met tonen van meloen en perzik en een fijne bitterheid. Naast de hun vast bieren hebben ze ook specials en seizoensbieren. Waanzinnige bieren en nu ook een cider. Een proeffestijn voor beer geeks! Voor een proeverij kun je alleen of met een gezelschap reserveren (1–16 personen). Elke tweede en laatste zondag van de maand, van 12.15 tot 14.15 uur, ontdek je Maximus bieren en krijg je uitleg over de brouwerij en het brouwproces. Vooraf reserveren is nodig. Bij de bar kun je altijd een proefplankje bestellen met 4 glaasjes tapbier. Maximus heeft 22 eigen bieren op de tap, dus je kunt hier nog eens terugkomen! Bruisend stadspark De brouwerij ligt in het Máximapark, dat bijna zo groot is als de hele binnenstad van Utrecht. Je kunt er met gemak een dag stuk slaan. Huur bijvoorbeeld een (OV-)fiets en rijd een rondje over Het Lint: de hoofdroute rond het park is acht kilometer lang, met een extra lus van twee kilometer om het Castellum. Zo kom je vanzelf langs de vlindertuin van wereldberoemd tuinarchitect Piet Oudolf en de Parkpergola waar Maximus met buurtvrijwilligers hop teelt voor hun Mockingbird parkbier. MAXIMAPARK.NL